Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old 15-02-2020, 23:11
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Mọi vấn đề đều liên quan đến vấn đề đầu tiên. Vậy thì tiền đâu mà ra?? Series này sẽ nói sơ lược về lịch sử hình thành, bản chất của tiền tệ và những vấn đề liên quan.

1, Lịch sử hình thành và phát triển của tiền tệ và thị trường phi tập trung

Thời kỳ sơ khai trong lịch sử loài người, khi săn bắn và hái lượm đã rời xa và con người bước vào thời kỳ chăn nuôi sản xuất, nhu cầu giao thương bắt đầu được hình thành do mỗi vùng chỉ đủ nguồn lực để sản xuất 1 số loại sản phẩm nhất định, thường không đủ để đáp ứng toàn bộ hàng hóa dịch vụ cho vùng đó. Đối với 1 thị trường giao thương sơ khai nhất, con người dựng nên thị trường hàng đổi hàng (barter economy), tức là mua 1 sản phẩm/dịch vụ này và trả bằng 1 sản phẩm/dịch vụ khác. VD: dùng cá để đổi lấy củi chẳng hạn. Tuy nhiên, hình thái thị trường này sớm bộc lộ những hạn chế của nó:
- thứ nhất, điều kiện đủ của thị trường này Trùng khớp nhu cầu (double coincidence of wants), tức là mỗi thành phần tham gia vào giao dịch phải có nhu cầu trùng khớp với mặt hàng/dịch vụ mà đối tượng còn lại cung cấp. VD: 1 em gái muốn lấy cá của bạn mới câu được, bù lại sẽ cho bạn ịt ịt thì giao dịch chỉ xảy ra khi bạn cũng muốn ịt ịt em gái đó .
- thứ hai, đó là vấn đề khối lượng giao dịch. Nếu bạn giao dịch 1 món hàng với giá trị trao đổi tương đương với món hàng khác nhưng không phải số chẵn, hay hàng hóa không thể chia nhỏ được (indivisible item)(VD: 1.4 1.5) thì không có cách nào giao dịch xảy ra được. Cứ tưởng tượng 1 em gái cho bạn ịt ịt 1 lần thì đổi được 2 con cá nhưng bây giờ em ý chỉ muốn 1 con cá thì ịt ịt 1/2 lần kiểu gì .
- thứ ba, vấn đề giá trị thay đổi theo thời gian, hay hàng hóa dễ bị mất giá (perishable goods). Trực quan nhất là hàng tươi sống, rau củ quả. Đồ tươi rõ ràng có giá hơn hẳn đồ hơi hơi tươi, và chắc chắn là cao giá hơn hàng thiu thối. Điều này dẫn đến việc 1 bên trong giao dịch không muốn trao đổi toàn bộ mặt hàng/dịch vụ của họ đối với bên kia. Thực tế thì cái này không hẳn là 1 vấn đề quá lớn đối với hình thái giao thương này.
- thứ tư, thị trường hàng đổi hàng dễ dẫn đến sự xuất hiện của quá nhiều đơn vị tính (measure of value) chồng chéo nhau. VD: 1 lần ịt ịt tương đương với 2 con cá, 2 con cá tương đương với 2 cân bưởi, 2 cân bưởi lại tương đương với 2 lần ịt ịt Điều này dẫn đến việc những giao dịch đa nhân tố (multiple transactions) không có cơ hội xuất hiện
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:

Last edited by link2linh; 24-02-2020 at 18:07.
Reply With Quote
  #2  
Old 15-02-2020, 23:14
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Vậy thì giờ sao?? Thì kiếm gì đó làm tin mà cả 2 bên đều chấp nhận để trao đổi chớ sao. Tức là phải có vật làm trung gian trao đổi/thanh toán (medium of exchange). Trung gian trao đổi có thể là bất cứ thứ gì có thể dùng để mua bán hàng hóa/dịch vụ hoặc trả nợ. Bây giờ muốn ịt ịt em gái nào thì chỉ cần bán cá cho thằng cần cá rồi lấy đó đi trao đổi với gái thoai . Ngon rồi, hạn chế thứ nhất bị loại bỏ
Tuy nhiên, đâu đơn giản thích cái gì thì cái đó thành tiền được, cũng phải có yêu cầu chớ, con ciu cũng phải có liêm sỉ của con ciu
- được chấp nhận dễ dàng và rộng rãi
- giá trị xác định
- có thể chia nhỏ dễ dàng
- giá trị cao so với trọng lượng của nó (ý là cân ký ấy, ở đây ý nói về độ hiệu quả của trao đổi)
- khó bị làm giả
Thời kỳ xã hội sơ khai thì cái gì đáp ứng được ta?? Chẳng lẽ gà, bò, lợn,... Ah có mấy thứ sáng bóng kia kìa: Vàng, Bạc, Bạch Kim (Kim loại quý - precious metal - do khó khai thác và tinh chế, giống như có thời Nhôm còn đắt hơn vàng do công nghệ khai thác còn khó khăn ấy). Không những đáp ứng được những yêu cầu trên mà còn không bị mất giá theo thời gian (hầu như không thay đổi trạng thái qua thời gian) nên những kim loại này còn đóng vai trò như 1 thành phần lưu trữ tài sản (store of wealth), bên cạnh vai trò của 1 trung gian thanh toán. Điều này cũng thể hiện niềm tin của nhân loại vào kim loại quý, rằng nó sẽ luôn giữ giá trị cao, thông qua việc sử dụng những kim loại này làm đồ trang trí, trang sức thể hiện quyền lực (cũng thể hiện cốt lõi của ngành tài chính nói chung - niềm tin).
Cuối cùng, các kim loại quý cũng cho phép tất cả các giao dịch trên thị trường được thống nhất với 1 đơn vị chung, bằng việc quy mọi giao dịch về thanh toán bằng vàng, bạc hoặc bạch kim. Vậy là xong, thị trường tài chính về cơ bản đã được hình thành với sự xuất hiện của dạng tiền tệ đầu tiên là kim loại quý.
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:
Reply With Quote
  #3  
Old 15-02-2020, 23:15
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Tuy nhiên (lại tuy nhiên ), kim loại quý tuy đã khắc phục được hầu hết yếu điểm của thị trường hàng đổi hàng sơ khai, nhưng vẫn còn sự bất tiện trong việc thông thương vì dù gì trong những giao dịch lớn, việc vận chuyển vàng để sử dụng vẫn tốn rất nhiều công sức (trên film cổ trang Tung của các thím cũng thấy mỗi lần triều đình chuyển vàng đi đâu là nó vất vả thế nào rồi đấy ). Thôi thì mang thứ gì đó nhẹ nhàng hơn cho nhanh. Và bùm, người ta nghĩ ra Hối phiếu/giấy ghi nợ (Promissory note). Bản chất rất đơn giản, người ta sẽ ký gửi (deposit) 1 lượng vàng nhất định cho 1 trung gian (thường là thợ kim hoàn vì họ là người nắm rõ giá trị của vàng nhất) để nhận lại 1 tờ giấy chứng minh về khoản vàng mà họ đã ký gửi ở đó. Tờ giấy này sẽ có thể được dùng để giao dịch. Người ký gửi sẽ đưa tờ giấy này cho người bán để mua hàng, và khi cần, người bán sẽ đến chỗ thợ kim hoàn trình tờ giấy này ra để lấy lượng vàng tương đương, hay rút tiền (vàng) (withdrawal). 1 lần nữa, cả 2 phía trong giao dịch phải có niềm tin (giá trị cốt lõi của ngành tài chính) cho bên trung gian nắm giữ vàng cho họ, vì họ chỉ cầm tờ giấy ghi thông tin ký gửi mà thôi. Và các thím thấy quen không?? Mấy ông thợ kim hoàn này chính là tiền thân của ngân hàng (bank) bây giờ đó Giai thoại cho rằng vì điểm giao dịch ký gửi vàng (dealing desk) luôn là 1 băng ghế dài, nên mới gọi là bank (hàng dài). Những ngân hàng đầu tiên đã được hình thành như vậy. Vì ngày càng nhiều hoạt động ký gửi được diễn ra khiến cho trí nhớ của người thợ kim hoàn không thể nhớ đúng toàn bộ được, thành ra những tay này sớm phải thuê người làm sổ sách để ghi chép lại những lần ký gửi/rút tiền của khách hàng, hay chúng ta biết đến nó là những hoạt động kế toán (accounting). Ah tất nhiên thì ghi chép thì cũng sẽ có sai sót, mà sai sót thì mất tiền, nên thành ra ông đứng đầu lại cần thuê 1 tay nữa kiểm tra xem con bé kế toán có mắc lỗi gì không còn biết đường lấy dùi cui thịt ra phạt Vậy là chúng ta có hoạt động kiểm toán (auditing)
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:
Reply With Quote
  #4  
Old 15-02-2020, 23:16
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Tuy nhiên (ơ tuy đếch gì lắm vậy ), những ngân hàng sơ khai này sớm nhận ra 1 điều, thông qua sổ sách, rằng tuy người ta gửi rất nhiều vàng, nhưng người ta không bao giờ rút hết số vàng ra để sử dụng, vì đơn giản là hối phiếu tiện lợi hơn quá nhiều. Tất nhiên quyền sở hữu vàng trong kho sẽ thay đổi theo từng giao dịch, nhưng vàng thì vẫn ở đó (đây là cơ sở của hệ thống bản vị vàng tồn tại đến tận những năm 80 của thế kỷ trước). Nhưng mà chẳng lẽ mình đã tốn công giữ vàng cho tụi nó tiêu xài, lại tốn tiền thuê mấy em kế toán, kiểm toán xinh tươi làm mà không có tiền gì từ đó ah?? Thế là các anh ngân hàng này mới nghĩ ra rằng, tại sao không lấy chỗ vàng đó ra mà đảm bảo để mà cho tụi khác vay nợ đi, tụi vay phải trả lãi suất (interest rate) coi như là công tao giữ vàng để cho tụi bây vay Và thế là chúng ta có ủy thác/tín dụng (Fiduciary), còn quá trình này được gọi là quá trình tạo tiền (money creation). Toàn bộ hệ thống này được gọi là ngân hàng dự trữ tỷ lệ/một phần (Fractional Reserve Banking).
Nhưng tất nhiên là mấy anh ngân hàng không thể cứ cho vay vô tội vạ được, dù gì thì vàng cũng có phải của các anh ý cả đâu, phải giữ lại 1 phần tối thiểu vàng để chi trả cho khách muốn rút. Bằng cách tính toán sổ sách, ngân hàng sẽ tính ra con số tối thiểu vàng cần phải giữ lại đề phòng trường hợp khách rút ra hết cả vàng trong kho, vd 10%. Cái này được gọi là dự trữ bắt buộc (Required Reserve), mục đích là chống phá sản cho ngân hàng. VD: ngân hàng A nhận ký gửi 100$, họ sẽ giữ lại $10 và cho vay $90. Sau đó, người đi vay lại lấy $90 đó ký gửi cho ngân hàng B. Ngân hàng B lại giữ lại $9 và cho vay $81 còn lại. Lặp lại quy trình này cho đến khi không còn khoản ký gửi hoặc khoản vay nào có thể được phát hành ra thị trường nữa. Số tiền được "tạo ra" trên thị trường sẽ là $100/0.1=$1,000 (hay ghi cho chính xác thì là $100*(1/10%)=$1,000). Phân số (1/10%) được gọi là hệ số nhân tiền tệ. Tuy nhiên (mệt với từ tuy nhiên rồi nhé bạn ), $1,000 này không tương đương với việc nền kinh tế đang sở hữu 1 lượng hàng hóa tương đương với $1,000, mà là nền kinh tế đang sở hữu khả năng thanh toán tương đương $1,000 (tức là $1,000 có thể chảy qua lại trong các giao dịch trên thị trường).

Mịa, mỏi tay quá rồi. Còn dài lắm nhưng thôi để sang thớt sau đi
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:

Last edited by link2linh; 15-02-2020 at 23:24.
Reply With Quote
  #5  
Old 17-02-2020, 03:29
minhbon's Avatar
minhbon minhbon is offline
Đã tốn tiền
Join Date: 09-2014
Location: Mũi Ảo Vọng
Posts: 999
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Quote:
Originally Posted by link2linh View Post
Mịa, mỏi tay quá rồi. Còn dài lắm nhưng thôi để sang thớt sau đi
Tự viết hả thím, cũng ghê đấy
__________________
Quyền lực của nhà nước là quyền tạo ra tội phạm. Họ sẽ đưa ra nhiều điều luật đến mức chúng mày đéo thể sống mà không phạm tội.
Reply With Quote
  #6  
Old 17-02-2020, 10:56
ronie_9x ronie_9x is offline
Member
Join Date: 06-2012
Location: Bường Dinh
Posts: 57
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Đọc bài của bác mà buồn cười vãi, sao ko lấy ví dụ là miếng thịt bó rau mà lấy ịt ịt em gái hài vcđ.
Tiện đây vấn đề này cũng là câu trả lời cho câu hỏi: Mại dâm ra đời từ khi nào?
-> Mại dâm ra đời từ khi con người chấm dứt tình trạng săn bắt hái lượm, khi mà con người chuyên môn hóa công việc (người này đánh cá, người kia nuôi heo, người nọ trồng lúa...) -> Trong xã hội xuất hiện những thành phần lười biếng, ko muốn lao động nhưng vẫn muốn có ăn -> Mại dâm xuất hiện và là 1 trong những nghề cổ xưa nhất của nhân loại.
__________________
Nothing is impossible...
Reply With Quote
  #7  
Old 20-02-2020, 12:19
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Quote:
Originally Posted by minhbon View Post
Tự viết hả thím, cũng ghê đấy
Mới phân tích cốt lõi nhẹ nhàng thôi thím. Viết về chính sách tiền tệ, tài khóa, r tín dụng các thể loại thì cái này là cái đinh
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:
Reply With Quote
  #8  
Old 20-02-2020, 14:11
link2linh's Avatar
link2linh link2linh is offline
Member
Join Date: 03-2007
Posts: 38
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

Quote:
Originally Posted by ronie_9x View Post
Đọc bài của bác mà buồn cười vãi, sao ko lấy ví dụ là miếng thịt bó rau mà lấy ịt ịt em gái hài vcđ.
Tiện đây vấn đề này cũng là câu trả lời cho câu hỏi: Mại dâm ra đời từ khi nào?
-> Mại dâm ra đời từ khi con người chấm dứt tình trạng săn bắt hái lượm, khi mà con người chuyên môn hóa công việc (người này đánh cá, người kia nuôi heo, người nọ trồng lúa...) -> Trong xã hội xuất hiện những thành phần lười biếng, ko muốn lao động nhưng vẫn muốn có ăn -> Mại dâm xuất hiện và là 1 trong những nghề cổ xưa nhất của nhân loại.
Nhưng e thích ví dụ thế đấy thím
__________________
Ai cũng muốn là người đầu tiên thì ai sẽ là Quá chym to :gach: :gach: :gach:
Reply With Quote
  #9  
Old 23-02-2020, 16:40
lostodyssey1005 lostodyssey1005 is offline
Senior Member
Join Date: 09-2016
Posts: 103
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

hi vọng thím sớm lên bài tiếp
Reply With Quote
  #10  
Old 24-02-2020, 19:55
aizenkosuke aizenkosuke is offline
Senior Member
Join Date: 07-2017
Posts: 518
Re: Tiền tệ và chính sách tiền tệ(phần 1)

đá lên hóng post
Reply With Quote
Reply

« Previous Thread | Next Thread »
Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off


All times are GMT +7. The time now is 06:16.